Huế (350 000 mieszkańców, centralny Wietnam) — stolica dynastii Nguyễn (1802-1945), ostatniej cesarskiej dynastii kraju. UNESCO od 1993 r. Zwana „miastem cesarskim”. Klimat: gorący i wilgotny, w listopadzie-styczniu monsun (opady x3 vs Hanoi).
Historia w skrócie
1802 r. — Nguyễn Ánh (jako cesarz Gia Long) zjednoczył Wietnam po 250 latach wojen domowych, ustanowił Huế nową stolicą. Wzorował Cytadelę na Zakazanym Mieście Pekinu (ale mniejsza). 13 cesarzy dynastii Nguyễn rządziło stąd do 1945 r., gdy Bảo Đại abdykował pod naciskiem Việt Minh.
W bitwie o Huế (styczeń-luty 1968, ofensywa Tết wojny wietnamskiej) 80% miasta zniszczone. Odbudowa trwa do dziś.
Kinh thành Huế — Cesarska Cytadela
10 km² kompleksu otoczonego 10-metrowymi murami i fosami. Trzy koncentryczne pierścienie:
- Kinh thành (Cytadela zewnętrzna) — 10 km obwodu
- Hoàng thành (Cesarski Pałac) — administracja
- Tử Cấm thành (Purpurowe Miasto Zakazane) — prywatne komnaty cesarzy
Ngo Mon Gate
Południowa brama, symboliczna (pojawia się na 50 000 dongowym banknocie). Pięć wejść: środkowe TYLKO dla cesarza. Nad bramą pawilon do ceremonii.
Thái Hòa Palace
„Sala Najwyższej Harmonii” — tronu cesarza. 80 kolumn z laki + złota, z chińskim charakterem. Ostatnia oryginalna sala kompleksu.
Purple Forbidden City
Prywatne apartamenty cesarza i jego rodziny. 90% ZNISZCZONE w 1968 r. — pozostały fundamenty. Odbudowa: Duyệt Thị Đường (dworski teatr, jedyny w Wietnamie), Cần Chánh (miejsce codziennych audiencji, remont trwający).
Bilet
Cytadela 200 000 VND. Combo Cytadela + 3 grobowce = 420 000 VND (opłacalne).
Grobowce cesarzy (Lăng)
Siedem cesarzy Nguyễn ma osobne monumentalne grobowce w okolicy Huế. Trzy najważniejsze:
Grobowiec Minh Mạng (Lăng Minh Mạng)
Cesarz Minh Mạng (1820-1841), 2. Nguyễn. Grobowiec ukończony 1843, uważany za najbardziej harmonijny — perfekcyjna symetria, wpływ chińskiego cesarstwa. Ogrody, pawilon Sùng Ân, most na jeziorze Trừng Minh. Wstęp 150 000 VND.
Grobowiec Tự Đức (Lăng Tự Đức)
Cesarz Tự Đức (1848-1883), najdłuższy panujący. Zbudowany za jego życia jako pałac letni + grobowiec. Poeta, zamiłowany do natury — ogrody, jezioro z pawilonem, mała pagoda. Największy grobowiec pod względem powierzchni. Wstęp 150 000 VND.
Grobowiec Khải Định (Lăng Khải Định)
Cesarz Khải Định (1916-1925). Najbardziej niezwykła estetyka — mieszanka wietnamska + francuska + gotycka. Wnętrze kaplicy z mozaikami z porcelany i szkła. Zbudowany 1920-1931, koszt zrujnował już podupadający skarbiec. Wstęp 150 000 VND.
Rzeka Perfumowa (Sông Hương)
Główna rzeka Huế. Nazwa: „Perfumowa” — jesienią kwiaty tropikalnych roślin z gór wpadają do wody i unoszą aromat. Rejsy tradycyjnymi „smoczymi łódkami” (Dragon Boats) — 200 000 VND/2 godz., z muzyką dworską.
Pagoda Thiên Mụ
„Pagoda Niebiańskiej Damy” — symbol Huế. 7-piętrowa 21-metrowa pagoda ośmiokątna, zbudowana 1601 r. Historyczne miejsce buddyjskiego oporu — z tej świątyni pochodził Thích Quảng Đức, mnich który 1963 r. dokonał samospalenia w Sajgonie w proteście przeciwko dyktaturze Diệma. Jego Austin z 1953 r. stoi tu do dziś jako relikwia. Wolny wstęp.
Đông Ba Market
Główny targ Huế. Rzemiosło: nón lá (stożkowe kapelusze), lakierowane pudełka, jedwabne szale. Uliczne jedzenie na piętrze. Godziny 6-19. Negocjacja obowiązkowa.
Kuchnia Huế — dworska tradycja
Huế było stolicą cesarską — rozwinęła się tu najbardziej wyrafinowana kuchnia Wietnamu. Cesarski protokół wymagał, by każde danie było maleńkie (cesarz jadł 50-70 dań w jednym obiedzie), estetycznie zaaranżowane, z silnymi smakami (kompensacja małej porcji).
1. Bún bò Huế
Ostrzejsza kuzynka phở. Grubsze makarony ryżowe, wołowina + wieprzowina + krewetkowa pasta, cytrynka, ostro. 40 000-70 000 VND.
2. Cơm hến
Ryż z małżami słodkowodnymi, ziołami, orzeszkami, chrupiącymi rice cracks. Delikatny smak, bardzo osobliwy. 30 000 VND. Klasyk uliczny.
3. Bánh khoái
„Chrupliwy naleśnik” — mniejszy niż saigoński bánh xèo, bardziej chrupiący, z krewetkami. Zawijasz w liściach z ziołami. 50 000-80 000 VND.
4. Bánh bèo
Miniaturowe ryżowe placki na parze z krewetkową pastą i podsmażoną cebulką. Podawane w małych porcelanowych miseczkach (dworska estetyka). 30 000-60 000 VND za 10 sztuk.
5. Chè Huế
Kolorowe słodkie zupy Huế — z pastą fasoli mung, orzechami lotosu, tapioką, kokosem. Znak firmowy: kucharze robią je w POLIETYLENOWYCH TOREBKACH stygnie się na parze. 15 000-30 000 VND.
Wycieczki jednodniowe
- DMZ Tour (Demilitarized Zone) — 3 godz. na północ, granica Północ-Południe podczas wojny wietnamskiej. Vinh Moc Tunnels, Ben Hai River, Rock Pile. Emocjonalne. Wycieczka 500 000 VND
- Hai Van Pass — legendarna przełęcz drogowa między Huế a Đà Nẵng. Top Gear nazwał ją „jedną z najpiękniejszych na świecie”. Motocyklem: 400 000 VND
- Bach Ma National Park — 45 km, francuski hill station z lat 30., dzikie ptaki
Praktyczne informacje
- Dojazd: samolot HAN/SGN → Huế (Phú Bài, 15 km od centrum), 60-90 min. Pociąg z Hanoi 12-15 godz. („Reunification Express”, słynne trasa 1726 km — legendarne dla podróżników pociągami)
- Rowery z hoteli: doskonałe, Cytadela ogromna — spacer 4 godz., rower 2 godz.
- Sezon: marzec-sierpień (sucho, gorąco). Wrzesień-luty: monsun i powodzie
- Cyclo: 3-kołowe riksze rowerowe, klasyczna atrakcja Huế. Godzina 100 000 VND